04.01.2013

Şenay Yıdız’ın Genel Energy’nin Başkanı Mehmet Serpil ile yaptığı röportajdan alıntılar yapıyoruz.

“Oyunun Adı Irak”, 3 Ocak 2012, Akşam Gazetesi

Irak’ın birliği için federasyon kalmalı

Genel Energy’nin Başkanı Mehmet Sepil, ‘Zaten bölünmüş bir Irak var Irak’ın tek parça kalmasının tek yolu bu federatif yapının yaşayabilmesi. Bu nedenle de üzerinde oturdukları büyük servetin doğru paylaşılması gerekiyor. Kuzey Irak petrollerinin kısa sürede dünya pazarlarına açılması Irak’ın sorunlarının çözümüne katkı yapacaktır’ diyor…

-… Irak’ta son dönemde yaşanan kavgayı farklı boyutlarıyla mercek altına alıyoruz. Geçmişten bugüne Irak’a bakınca bu son kavgalarla ilgili sizin yorumunuz nedir?

YAZI dizinizde yansıttığınız tarihsel arka plan, bölgeyi ve bölgedeki petrol ve gaz kaynakları ile ilgili mücadeleyi anlamak bakımından önemli. Bu arka planın ışığında bugüne bakıldığında aslında pek fazla bir şeylerin değişmediğini, mücadele eden aktörlerini aynı olduğunu, belki biraz farklı araçların kullanıldığını görebiliyoruz. Türkiye dünyanın ilk 10 ekonomisi içinde olmayı hedefliyor. Bunun için kendine yeni bir enerji politikası oluşturması ve kendi enerji kaynaklarını daha fazla kendi kontrolü altında tutabilmesi gerekiyor. Irak petrol ve gaz kaynakları yönünden hiç kuşkusuz dünyanın önemli ülkelerinden biri. Uluslararası Enerji Ajansı’nın son raporlarındaki verilere göre önümüzdeki on-yirmi yıl içinde Irak’ın petrol ve gaz üretimi ciddi ölçüde artacak. Bu da Irak’ı tek başına çok önemli bir noktaya getiriyor. Enteresandır, Irak tarihine bakıldığında petrol ve gaz kaynaklarının ağırlıklı olarak Basra bölgesinde geliştirildiğini, Kerkük dışında ülkenin Kürt ve Sünni Arap bölgelerindeki kaynaklarına dokunulmadığı görülüyor.

(…)
– Ne kastediyorsunuz?

 YANİ Irak’ın merkezindeki çok güçlü bir liderin, ülkeyi yanlış yöne götürmesiydi. Dolayısıyla Irak halkı tarafından onaylanmış anayasanın çalışması için federal bölgelerin kendi haklarını kullanabilmesi gerekiyor. Onların kendi içinde belli bir ekonomik güce ulaşması gerekiyor ki, mevcut anayasadaki sistem yürüsün. Ancak şu an ülkeyi yöneten güçler bu anayasadan mutsuz olduğu için uygulamamaya çalışıyor. Irak’ın tek parça kalmasının tek yolu bu federatif yapının yaşayabilmesi. Zaten bölünmüş bir Irak var, siz bunu ancak federasyonla bir arada götürebilirsiniz. Bu nedenle de üzerinde oturdukları büyük servetin doğru paylaşılması gerekiyor. Kuzey Irak petrollerinin kısa sürede dünya pazarlarına açılması Irak’ın sorunlarının çözümüne katkı yapacaktır.
Exxon K.Irak’ta dengeleri değiştirdi

– Bir de bu işin Amerika boyutu var.

ABD ne yapmaya çalışıyor?

ABD’nin ne yapmaya çalıştığını anlamak için denklemin neresinde onu anlamak lazım. ABD zaten K. Irak’ta. Exxon’nuyla, Chevron’uyla orada. Şunu söyleyelim, Bağdat-Kürt anlaşmazlığına bakıldığında en önemli aşama Exxon’un girmesidir. Exxon girdiği andan itibaren bütün dengeler değişti. Exxon’un aldığı bloklar çok önemli rezervler taşıyan bloklardır. Exxon Güney’deki kontratlarını bırakıp, Kuzey’e girmeye razı oldu. Dolayısıyla ABD ‘Kuzey Irak’ta ne düşünüyor?’ sorusunun cevabı burada. Bugün birçok ABD şirketinin Kuzey Irak’ta olduğu bir durumda ABD Kuzey Irak petrollerini onaylamıyor şeklinde bir düşünce doğru değil. ABD buradaysa tabii ki Türk şirketleri de rezervleri dünya için çok önemli olan petrol sahalarından yararlanmak durumundadır.

Maliki güç kazanmaya çalışıyor

– Maliki ‘Türkiye’nin Irak’ı bölmeye çalıştığını ve bunu engellemek için de erken seçime gidilmesi’ çağrısı yapıyor. Maliki erken seçim çağrısıyla sorunu nasıl çözeceğini düşünüyor?

Maliki şu an ipler gerilmişken, kendi kurduğu senaryoda bir anlaşma ortamının olamayacağını gördüğü için en azından erken seçime gidip, şu an oluşturduğu Arap milliyetçiliğinin ana temsilcisi olarak kalmak ve merkeziyetçi pozisyonunu güçlendirmek istiyor.

Korksak yatırım yapmazdık

Maliki neticede burada çalışan bütün firmaları ürkütüp, kaçırmak istiyor. Ama orada da 50 tane firma var ve şu anda Exxon dahil tümü işlerine ve yatırımlarına devam ediyor. Biz de son altı ayda bölgeye bir milyar dolar civarında yeni yatırım yaptık. Mevcut anayasaya buradaki varlıklar da diğer bölgelerindeki kaynaklar gibi tüm Iraklılara ait. Dolayısıyla bu kaynaklardan elde edilecek gelirler de tüm Iraklılara ait. Yani aslında Irak’ın uzun yıllar süren savaş ve kaos ortamından sonra normalleşmesi için Maliki’ye rağmen yapılması gerekeni yapıyoruz.

(…)

– Dinlediğim bir konuşmanızda, ‘Kuzey Irak’ın petrol ve doğalgazı Türklerin eline geçmiş en büyük fırsat’ diyordunuz. Nedir kastettiniz tam olarak?

Bugün artık sahalardan elde ettiğimiz somut verilerle konuşuyoruz, Irak’ın Kürt ve Sünni bölgelerinde önümüzdeki on-onbeş yıl içinde, doğru politikalar uygulandığı takdirde, 3 milyon varil/gün petrol üretimi ve ihracatı mümkün. Aynı şekilde sadece Kürt bölgesinden on yıl içinde 20 milyar metreküp civarında gaz ihracatı yapılabilir gözüküyor. Şimdi hep birlikte düşünelim: Avrupa’nın enerji güvenliği için geliştirilen TANAP projesinde 16 milyar metreküp gaz için binlerce kilometrelik boru hattı, milyarlarca Euro para harcanarak yapılmaya çalışılıyor. Ruslar Güney Akım projesinde Karadeniz’i boydan boya kat edecek ve sonuçta Avrupa’nın içlerine doğru uzanacak yine binlerce kilometrelik boru hattını, yine milyarlarca Euro yatırım yaparak gerçekleştirmeye çalışıyor. Halbuki hemen yanı başımızda, 150-200 km ötemizde Türkiye’nin ihtiyacını uzun yıllar karşılayabilecek ve hatta bir kısmı Avrupa’ya gönderilebilecek kaynaklar duruyor. Şimdi bu önemli varlıkları görmezden gelip, kayıtsız mı kalacağız? Yoksa tarihten de dersler çıkarıp, oyunu kuralına göre oynayarak, uygun siyasetler mi geliştireceğiz?

 – Peki, Osmanlı döneminde petrol pazarlıklarının oyunlarla dışında kalan Türkiye bugün ne yapmalı ki aynı senaryoyu yaşamasın?

BUGÜN Bağdat’la Erbil arasında, Kürtlerle merkezi hükümet arasında büyük bir karmaşa var. Türkiye’nin tercihi Irak’ın bölünmemesi. Bunu sağlayabilmek için Irak anayasasının işlerlik kazanması gerekiyor. Türkiye gerçekten çok hızlı büyüyor. Türkiye’nin bu hızlı büyümesinin sürdürülebilmesinin önündeki en büyük engel enerji. Burada iki unsur çok önemli birincisi enerji arzı, ikincisi de fiyatı. Enerji arz güvenliğini hemen yanı başımızdaki bir komşudan sağlayabilmek Türkiye için önümüzdeki yıllarda çok büyük bir avantaj olacaktır. Peki, şu anki merkezi hükümetin politikalarıyla Türkiye bu imkandan faydalanabilecek mi? Cevap hayır, merkezi hükümet buna engel olmak istiyor.

– Durum biraz kilitlenmiş gibi görünüyor. Ankara bunu aşmak için
ne yapabilir?

Şu an Türkiye’nin yapması gereken Irak Anayasası’nın çerçevesi içinde bu Kürt petrol ve gazından yararlanmak ancak, gelirlerin paylaşılmasında da Irak Anayasası’nın hükümlerini uygulamak.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!